شنبه , ۱ , ثور , ۱۳۹۷

ریاست رادیو و تلویزیون ملی

نخستین برنامهٔ رادیویی افغانستان توسط رادیو کابل در سال ۱۳۰۷ در زمان امان‌الله شاه پخش شد. اما تلویزیون در پایان حکومت سردار داوود در سال ۱۳۵۷ به میان آمد.

اولین رادیو در افغانستان معاصر به نام رادیو کابل یاد می‌شد که در پل باغ عمومی کابل مرکز پخش آن قرار داشت که از دستگاه‌های فرستندهٔ موج میدیم (عموماً) پخش می‌شد، چیزی که قابل یادآوری است این موضوع است که در آن وقت دستگاه گیرندهٔ رادیو بنا بر نبود برق کمتر بود و یا هیچ نبود. در سال ۱۳۲۸ اولین رادیوهای که با بطری موتر کار می‌کرد به کشور وارد و معمولاً تعداد این دستگاه‌ها در هر شهر از پنج الی ده زیاد نبود مردم کسانی را که دارای رادیو(دستگاه گیرنده) بودند به همان نام رادیو مسما می‌کردند و اغلباً مردمان نزدیک به هم به تماشای و شنیدن رادیو به محلی که رادیو وجود داشت می‌آمدند. بعداً دستگاه‌های بطری خشک رواج پیدا کرد که با به میان آمدن آن تعداد رادیو در کشور زیاد شد. و این در حالی بود که هنوز از برق در اکثر شهرهای مهم کشور خبری نبود. در سال‌های ۳۰ تا ۴۰ خورشیدی برق در اکثر مراکز شهرها تعمیم یافت و با تعمیم برق تعداد رادیو نیز زیاد شد . با به میان آمدن رادیوهای ترانزستور قوه استفاده از رادیو زیاد شد. مردم برنامه آهنگ های هندی را در [رادیو حال اندیا] گوش میکردند. در زمان داوود خان مردم برنامه کاکا جان پاکستان و محدوداً بی بی سی را گوش میدادند. پس از سال ۱۳۵۷ شنوندگان با بی‌بی‌سی، صدای مصر، پاکستان و هندوستان آشنایی پیدا کردند. از پنجاه سال به این سو مردم با اخبار و پخش بی‌بی‌سی که در آن وقت برنامه‌های فارسی ایرانی داشت توجه داشتند که از جمله می‌شود از شادروان حسین دره‌باغی از مردان و از خانم‌ها از فروزنده اربابی در بی‌بی‌سی یاد کرد، اولین خواننده از بانوان در رادیو کابل مستوره جان بود و بعداٌ خانم پروین و رخشانه، جلوه و آزاده و از مردها نتو، استاد شیدا، رحیم بخش، استاد محمدحسین سرآهنگ، صابر و استاد نبی گل بود و از گروه ارکستر رادیو کابل جلیل زلاند، خیال مددی، کبوتر ساربان، آشنا، ناشناس، آرمان و ریحان و دیگرها بودند. ارکستر رادیو کابل با صدای ناب و دلپذیر هنرمندان زنگ را از قلب‌ها می‌ ربود. از خواننگان پشتو از اول میر ملنگ جان و غیره می‌توان یاد کرد در لسان پشتو اقای ویاند و در زبان دری آقای نیک محمد قایل ودیگران اخبار می‌خواندند. رادیو در آن وقت دارای نشریه‌ای به نام پشتون ژغ بود که با مهارت و زیبایی خاصی در هر پانزده روز چاپ می‌شد که برنامه‌های پانزده روزه رادیویی را با دقت تمام برنامه‌ریزی می‌کرد. از سال‌ها بدین سو زمزمه‌های شب هنگام، درهفته دو بار داستان های دنباله دار، سرود شب آذین قلب‌ها بود . رادیو در نشر و اشاعهٔ هنر و فرهنگ واقعاً به حیث یک نهاد اکادمیک کار میکرد. در برنامه های صبح آهنگهای میهنی و حماسی را جا میدادند. آهنگ درین وطن درین بهشت جاویدان -درین دیار به جستجو کاروان] و آهنگ (ای هیوادا زمونژ پتا-تل آزاد او دی آزادا) به آواز مسرور جمال در خاطرات مردم زنده است. از این مکتب شاگردانی چون نینواز و عبدالرحیم ساربان و ژلاند و ظاهر هویدا و غیره پا به عرصه هنر نهادند. در بخش تیاتر استادان زیادی بودند که نمایشنامه‌های بلند رادیویی را به راه می‌انداختند به قسمی که مردم منتظر رسیدن شب جمعه بودند تا نمایش درامه‌های رادیویی را بشنوند و کیف کنند. هنرمندان معروف وقت مشعل هنریار، فضل احمد فضلی، یاسین صادق، محبوبه جباری، حبیبه عسکر بودند. پس از سال ۱۳۷۱ شهر کابل که مرکز پخش رادیو و تلویزیون بود مرکز جنگهای تنظیمی گردید. برنامه ها خیلی ضعیف به نشر میرسید. ولی در ولایات هرات بلخ جلال آباد رادیو و تلویزیون هنوز باقی بودند. در زمان طالبان برنامه رادیوی وجود داشت ولی تلویزیون وجود نداشت. پس از سال ۲۰۰۲ رادیو تلویزیون افغانستان به نام رادیو تلویزیون ملی افغانستان مسمی گردید. در سال ۲۰۰۶ برنامه های این تلویزیون به سطح بین‌المللی پخش خویش را آغاز نمود. (چیزی را که من در این جا نوشته‌ام همه چشم‌دیدهای زندگی‌ام است و من می‌توانم از آن دفاع نمایم)

مقاصد و دیدگاه

اصل اول در توافقنامۀ افغانستان احترام به فرهنگ کثرت گرا، ارزش ها و تاریخ کشور به اساس اسلام است. این امر باید یکی از مقاصد عمدۀ سکتور فرعی فرهنگ باشد. از دید استراتیژی این اصل به معنی است که فرهنگ های مختلف کشور بتوانند با روحیۀ تحمل در کنار یکدیگر زندگی کنند.

موزیم ها، کتابخانه ها، هنر های تمثیلی، ورزش های ملی، نویسنده گی، شعر، موسیقی و صنعت فیلم سازی همه و همه بخشی از فرهنگ کشور بوده و باید رشد کنند تا یک فرهنگ کثرت گرا ایجاد گردیده و در آن ارزش ها و تاریخ کشور در نظر گرفته شود.

در عرصۀ رسانه ها، از اصل آزادی بیان توافقنامۀ افغانستان پیروی می شود. افغانستان کشوریست که اعلامیۀ جهانی حقوق بشر ملل متحد را امضا نموده است. در مادۀ ۱۹ این اعلامیه چنین تذکر به عمل آمده است، ” هرکسي حق آزادي عقيده و بيان را دارد و حق مزبور شامل آن است که از داشتن عقيده خود بيم و اضطرابي نداشته باشد و در کسب اطلاعات و افکار و در اخذ و انتشار آن، به تمام وسايل و بدون ملاحظات مرزی، آزاد باشد.”استراتیژی انکشاف ملی افغانستان رسانه ها را مستقل، کثرت گرا، قابل دسترس در تمام کشور و مولد معلومات دقیق در مورد زندگی افغانها میداند.

کثرت گرایی رسانه ها یکی از دستاورد های مهم دموکراسی نوپای کشور در دورۀ بعد از طالبان است. تهیۀ یک طرزالعمل برای حصول اطمینان از تطابق عملکرد متخصصین رسانه ها با معیار های عالی دسیپلین و معیاری در چارچوب قانون.

در عرصۀ توریزم، هدف انکشافی به بهبود وضعیت امنیتی که یکی از الویت های دولت است ارتباط دارد. توریزم بیانگر یک استراتیژی بالقوۀ انکشاف اقتصادی در کشور است. این استراتیژی زمانی وارد مرحلۀ عملی میشود که وضعیت امنیتی بهبود پیدا کند.

http://www.rta.org.af

دست آوردها

جوانان و مفکوره ها